عينك - چشم و بينايى - نگذاريد خورشيد چشم هايتان را ببيند

چشم و بينايى

گفتگو با دکتر محمد على جوادى رئيس بانک چشم ايران :

نگذاريد خورشيد چشم هايتان را ببيند

چشم حساسترين عضو بدن است و در عين حساسيت زياد در معرض تهديدات محيطي فراواني است متاسفانه بدون آن که متوجه باشيم وقتي دچار بيماري چشم مي شويم که هزينه زيادي براي درمان آن بايد بپردازيم و ممکن است مقداري از بينايي خود را نيز از دست بدهيم اين در حالي است که بيش از70 درصد اطلاعات زندگي ما از طريق چشم دريافت مي شود و اعضاي ديگر فقط تا حد محدودي امکان جايگزيني چشم را دارند )مانند گوش يا حس لامسه ( به همين دليل و براي شناخت بيشتر بيماري هاي شايع چشم ، گفتگويي با دکتر محمدعلي جوادي رئيس بانک چشم کشور انجام داده ايم که در پي مي آيد.مهمترين بيماري هاي شايع چشم کدام است؟ معمولا عيوب انکساري ، بيشترين بيماري هاي چشم را تشکيل مي دهد که اين عيوب را مي توان با تجويز عينک رفع کرد از ديگر بيماري هاي شايع چشم مي توان به بلفاريت يا خارش و شوره پلکها اشاره کرد پس از اين مي توان به کاتاراکت يا آب مرواريد اشاره کرد. بخشي از بيماري هاي چشم به بيماري هاي مربوط به کهولت سن مربوط مي شود که به اصطلاح ماکولاي ناشي از سن نام دارد آب سياه يا گلدکرم نيز از بيماري هاي شايع چشم است ؛ اما گاهي بر اثر ضربه ، پارگي شبکيه نيز اتفاق مي افتد. اثرات سو بيماري قند يا ديابت و بالاخره کدورت هاي قرنيه که منجر به پيوند قرنيه مي شود نيز ازجمله بيماريهاي چشم است عيوب انکساري چگونه هستند و چگونه مي توان آنها را تشخيص داد؟ عيوب انکساري به سه صورت تظاهر مي کنند: نزديک بيني ، دوربيني و مخلوط هر دو عيوب انکساري در بچه ها بيشتر از بزرگسالان شايع است و بيشتر هفت تا نه سال اول عمر را در بر مي گيرد اين مساله اهميت زيادي دارد و بايد آن را در حد واکسيناسيون جدي گرفت.

سازمان بهداشت جهاني توصيه کرده چشم اطفالسه تا چهار ساله از نظر عيوب انکساري بررسي شود و چنانچه چشم عيب انکساري دارد حتما عينک تجويز شود اگر عينک مناسب در اين سنين تجويز شود اين احتمال وجود دارد که به دليل شکل گيري چشم در نه سالگي عيوب انکساري به شکل تنبلي چشم خود را نشان دهد بهترين وسيله اصلاح عيوب انکساري عينک و بعدا لنز است.استفاده از عينک چه محدوديت هايي دارد؟ استفاده از عينک با شماره هاي معتدل محدوديت ندارد اما اگر شماره آن بالا رود دو مشکل به وجود مي آيد: نخست اين که شکل ظاهري فرد به خاطر استفاده از شيشه هاي ضخيم ناخوشايند مي شود. دوم اين که سنگيني عينک ممکن است براي افراد با مشاغل خاص مانند دکترها ، ورزشکاران مشکلاتي به وجود آورد که در اين صورت توصيه مي شود از لنزهاي تماسي استفاده شود.لنزها به چند دسته تقسيم مي شوند؟ لنزها به دو دسته نرم و سخت تقسيم مي شوند که لنزهاي نرم کاربرد راحتي دارند و به وسيله بيماران بهتر تحمل مي شوند لنزهاي سخت با وجودي که قابل تحمل کمتري دارند اما مشکلات کمتري هم به وجود مي آورند به طور متوسط خطر عفونت در لنز نرم ده برابر لنز سخت است البته بجز دو مورد گفته شده درباره عينکهاي شماره بالا ممکن است عده اي هم به حالت زيبايي نخواهند از عينک استفاده کنند اين افراد براي حل قطعي مشکلشان چه بايد بکنند؟ اين افراد در سالهاي اخير به ليزر تمايل پيدا کرده اند عمل ليزر براي اصلاح عيوب انکساري از سال نودودو عموميت پيدا کرده است.آيا روش عمل با ليزر يکسان است؟ خير در حال حاضر دو روش ليزر و ليزيک وجود دارد که در ايران و حتي شهرستان ها نيز مراکز ليزر چشم پزشکي به وجود آمده و اگر شخص مشکلي در قرنيه نداشته باشد و فشار داخل چشم وي نيز عادي باشد، مي تواند از اين روش استفاده کند.موفقيت اين عمل چقدر است؟ بايد توجه کرد که اين عمل نوعي جراحي است و هر چند خيلي موفقيت آميز است ، ولي يکي دو درصد احتمال بروز مشکل وجود دارد که اين مشکلات به صورت عفونت )خيلي نادر( و اصلاح ناخواسته برمي گردد.آيا عوارض اين عمل قابل کنترل است؟ اين عوارض را مي توان کنترل کرد، ولي بعدها خالي از اشکال نخواهد بود مثلا التهابات قابل کنترلند ولي زمان زيادي مي گيرد و به همين ترتيب هزينه زيادي به بيمار تحميل مي کنند اصلاح ناخواسته نيز مجددا قابل برگشت است چرا آب مرواريد همچنان به عنوان مشکل مطرح چشم پزشکي شايع است؟افراد مبتلا به آب مرواريد به دو گروه تقسيم مي شوند: اطفال و بزرگسالان اطفال عمدتا به صورت مادرزادي دچار اين بيماري مي شوند و عمل آن کاملا تخصصي است در بزرگسالان ، آب مرواريد بتدريج با کدورت عدسي آغاز مي شود ولي به طور معمول کدورت همراه با کاهش ديد آب مرواريد شناخته مي شود بيماري در چه زماني از زندگي طفل شروع مي شود؟بيماري ممکن است از همان بدو تولد شروع شود و اگر شديد باشد حتي خود مادران مي توانند اين مشکل را در تاريکي تشخيص دهند؛ به اين نحو که چشمان طفل در تاريکي درخشش خاصي پيدا مي کند، اما معمول است که نوزادان بمحض تولد، به وسيله متخصص اطفال يا چشم پزشک معاينه شود آب مرواريد در بزرگسالان چگونه است؟ آب مرواريد در بزرگسالان اکتسابي است که ممکن است براثر ضربه يا ديابت به وجود آيد اما شايع ترين علت آب مرواريد در بزرگسالان ، مربوط به سن مي شود که تقريبا مي توان گفت تمام افراد پس از چهل پنجاه سالگي به اين بيماري دچار مي شوند چه موقع بايد آب مرواريد عمل شود؟ اگر کدورت آنقدر شديد باشد که در اعمال روزمره بيمار اختلال ايجاد کند آن وقت عمل جراحي لازم است اين عمل جراحي سهل و ممتنع است يعني عملي ساده دارد اما ضمانت آن صددرصد نيست به همين دليل به افرادي که ديد نسبتا خوبي دارند )ديد نزديک ( توصيه نمي شود آب مرواريد را عمل کنند آيا اين بيماري منجر به کوري نمي شود؟ اين بيماري در موارد نادر که تبديل به آب سياه مي شود، کوري به وجود خواهد آورد آيا درمان دارويي دارد؟ داروهايي وجود دارد که بنا به تبليغ سازندگان مي تواند جلوي پيشرفت بيماري را بگيرد اما به هر حال اين داروها بيشتر تبليغاتي است بيماري کهولت چشم يا نقطه زرد چيست؟ با افزايش سن ، نقطه زرد که عامل تبديل پيامهاي نوري چشم به تکانه هاي عصبي است پوسيده شده و از ميان مي رود و منجر به کاهش ديد، بويژه ديد نزديک مي شود، گاهي با ليزر مي توان از پيشرفت اين بيماري جلوگيري کرد ولي معمولا درمان خيلي مناسبي براي آن وجود ندارد البته اخيرا به صورت تجربي با روش موسوم به فوتودايناميک موفقيت هايي به دست آمده که جنبه تجربي دارد به هر حال مبتلايان به اين عارضه مي توانند براي مطالعه از ذره بين و چراغهاي پرتوزا استفاده کنند. بيماري آب سياه چه تفاوتي با آب مرواريد دارد؟ بيماري آب سياه يا گلوکوم بر خلاف آب مرواريد، برگشت پذير نيست البته ممکن است اين بيماري به دنبال آب مرواريد پيش آيد، ولي مي توان علل عمده آن را سن و مسائل ژنتيکي دانست. در ايران چند درصد از مردم به اين بيماري مبتلا هستند؟ آمار دقيقي در دست نيست اما حدود يک و نيم درصد افراد بالاي چهل سال مستعد و داراي آب سياه شناخته شده اند به دليل ارثي بودن بيماري ، توصيه مي شود افراد بالاي چهل سال اگر سابقه بيماري در خانواده خود دارند حتما سالي يک بار با کليه اعضاي خانواده معاينه فشار داخل چشم شوند. بيماري در مراحل ابتدايي خود را نشان نمي دهد و ممکن است با پيشرفت خود قابل درمان نباشد؛ چون صدمه به عصب بينايي وارد مي شود آيا اين بيماري قابل درمان است؟ بيماري اوايل با دارو قابل کنترل است ولي در موارد پيشرفته جراح مي تواند سير آن را کند کند. پارگي شبکيه چيست و چه موقع اتفاق مي افتد؟ پارگي شبکيه ممکن است بر اثر ضربه يا خود به خودي به دليل نازکي شبکيه باشد اين اتفاق در افراد نزديک بين بيشتر ديده مي شود چون کره چشم آنها از حد معمول بزرگتر است و به همين دليل شبکه تحت کشش قرار گرفته و ممکن است نازک يا پاره شود افراد نزديک بين چون با دو خطر آب سياه و پارکي شبکيه روبه رو هستند، بايد تحت نظر پزشک معاينه شوند تا در صورت وجود سوراخ در شبکيه ، با ليزر درمان شود بيماري قند چگونه مي تواند به چشم صدمه بزند؟ در صورت کنترل نشدن مقدار قند خون در مبتلايان به ديابت ، عارضه جدي چشم در انتظار آنهاست و قند بالا مي تواند از سطح قرنيه تا ته چشم را گرفتار کند؛ چون قند روي اعصاب تاثير زيادي مي گذارد و چشم از اين مشکل در امان نخواهد بود. افرادي که در سنين پايين گرفتار ديابت شده اند، بايد بيشتر مراقب باشند و افراد ديگر نيز بايد بدانند که بيماري قند مي تواند آب مرواريد و زخم قرنيه به دنبال داشته باشد. پيوند قرنيه به چه دليل صورت مي گيرد؟ اگر قرنيه را به شيشه خودرو تشبيه کنيم ، ممکن است کثيف و يا برعکس تميز باشد؛ اما به دليل شکستگي زياد، قابل استفاده نباشد در هر دو حالت بايد شيشه خودرو را عوض کرد قرنيه هم چنين است و در صورت عيب در قرنيه بايد تمام لايه هاي قرنيه با عمل پيوند قرنيه تعويض شود. در ايران اين عمل تا چه حد عموميت دارد؟ در هر سال حدود دو هزار پيوند قرنيه در ايران صورت مي گيرد و متولي تهيه و توزيع قرنيه در کشور بانک چشم است. قرنيه بانک چشم از کجا تامين مي شود؟ قرنيه يک عضو زنده است ، اما نکته مهم اينجاست که مي توان آن را از جسد نيز تهيه کرد به شرطي که 5 تا6 ساعت از فوت نگذشته باشد اخيرا ديده شده که جوانان براي زيبايي از لنزهاي رنگي استفاده مي کنند آيا اين لنزها بي خطرند؟ متاسفانه فروش اين لنزها از مطب تا آرايشگاه ها رواج دارد و استفاده از آنها بسيار خطرناک است و مي تواند بجز ضايعات چشمي ، باعث به وجود آمدن انگلي به نام آکانتاموا شود که در صورت گرفتار شدن افراد، درمان پرهزينه و سختي دارد. قطره هاي سفيدکننده سفيدي چشم چگونه هستند؟ برخي عوامل محيطي مي توانند باعث قرمزي و التهاب چشم شوند که اگر اين علل چيزهايي مانند آلرژي يا آلودگي هوا باشد بهتر است براي درمان با آن کنار بياييم و عملا به دنبال استفاده از اين داروها بدون تجويز پزشک نرويم. يک توصيه : عينک آفتابي مانند کفش است و بهتر است هنگام خروج از خانه ، همان گونه که کفش مي پوشيم ، از عينک آفتابي هم استفاده کنيم ؛ چون علاوه بر محافظت از چشم در برابر نور آفتاب آن را در برابر ورود اشياي خارجي هم محافظت مي کند.

منبع : روزنامه جام جم