عینک - آموزشی - مبانی ساخت عینک های طبی - فصل ششم

آموزشی

6- نصب عدسی بر روی فریم

جهت نصب عدسی بر روی فریمهای کائوچویی، از وسایل مختلفی مانند : شن و یا دانه های گرم شده و یا آب گرم و یا هوای گرم استفاده می شود. که متداولترین آنها، دستگاه گرمکن است؛ که دارای عملکردی شبیه سشوار های معمولی می باشد. هنگام حرارت دادن فریم، می بایست آن را به طور متناوب، حرکت داد تا تمام قسمتهای حدقه به میزان یکسانی گرم شود. آشنایی داشتن با مواد بکار گرفته شده در ساخت فریم، کمک شایانی به نحوه ی گرم کردن و تعیین مقدار درجه حرارت مورد نیاز می نماید و به طور کل، جهت نصب عدسی و تنظیم فریمهای کائوچویی، فقط آن قسمت از فریم که باید گرم شود، حرارت می بیند.

نکات مهم :

الف- بهترین راه برای گرم کردن فریمهای نایلونی، استفاده از آب گرم می باشد.

ب- فریمهای اپتایل، در صورت حرارت دادن تحت فشار وزن خودش، خم می شود.

ج ـ فریمهایی که از مواد پلی کربنات ساخته شده اند، هنگام گرم شدن نه منقبض می شوند و نه کش می آیند.

د ـ فریمهایی که از مواد پلی آمید ساخته شده اند، هنگام گرم شدن اندکی منقبض می شوند.

هـ ـ فریمهایی که از مواد سلولز استات ساخته شده اند، پس از گرم شدن و در قرار گرفتن در آب سرد منقبض می شوند.

و ـ به دلیل انعطاف ناپذیری حدقه های فلزی، در مرحله ی اول می بایست هماهنگی در انتخاب فریم و عدسی صورت پذیرد و در مرحله ی بعد، قبل از نصب عدسی، حتی الامکان انحنای حدقه را توسط انبردست مخصوص، به شکل انحنای عدسی تغییر داد. در غیر این صورت ممکن است، عدسی هایی با توان استوانه ای بالا، به درستی داخل شیار حدقه قرار نگرفته و هنگام استفاده، سبب بیرون پریدن عدسی از داخل حدقه گردد.

شکل انبردست های ویژه، جهت شکل دهی و هماهنگی انحنای فریمهای فلزی، با انحنای عدسی

ز- هنگام نصب عدسی بر روی فریمهای فلزی، نباید هیچ گونه فشاری از جانب حدقه، به عدسی واردشود. و به طور کلی، عدسی نباید بزرگتر از حدقه باشد؛ زیرا سبب بسته شدن غیر اصولی پیچ حدقه می گردد. در واقع پیچ به صورت اُریب بسته می شود و در نتیجه ممکن است، به راحتی شکسته شود.

ح - هنگام باز و بسته نمودن پیچها، باید دقت شود از آچار مناسب شیار پیچ استفاده گردد. گاهی اوقات با آنکه از آچار مناسب استفاده می شود، ولی پیچ ها یا باز نمی شوند و یا به سختی باز می گردند. عمده ترین دلیل آن، رنگ و یا لعابی است که هنگام آبکاری فریم، بر روی محل اتصال پیچها قرار می گیرد و باعث چسبندگی آن می گردد؛ که با حرارت دادن محل مربوط توسط گرمکن، پیچها قابل باز شدن می گردند.

نحوه ی کارکردن با فریمهایی از جنس مواد فیبرکربن و اپتایل :

در حرارت دادن فریمهایی که با مواد فیبرکربن ساخته شده، می بایست دقت زیادی شود؛ زیرا، مواد فیبرکربنی در مقابل هر گونه تغییر، مقاومت می کنند. (گرچه، ممکن است در عمل، با حرارت دیدن، مقداری قابل انعطاف شود) لذا، به منظور قرار دادن عدسی در داخل این فریمها، ابتدا می بایست عدسی دقیقاً به اندازه ی فریم، تراش داده شود؛ سپس، عدسی به همان روشی که برای فریمهای پلاستیکی معمولی بکاربرده می شود (و بدون هیچ گونه حرارتی) در داخل فریم قرار گیرد . البته، در مواردی هم لازم است که با حرارت، عدسی را درون این گونه فریمها قرار داد. نمونه ی آن عدسیهای پلاستیکی CR 39 می باشد؛ که به علت آنکه این عدسیها در طول زمان به مقدار کمی منقبض (کوچک) می شوند، در لابراتوارها، فریم را مقداری حرارت داده و عدسی پلاستیکی را به مقدار کمی بزرگتر از حد معمول، تراش می دهند؛ تا بعد از گذشت زمان، کوچک شدن عدسی، باعث افتادن آن از داخل فریم نشود.

در صورتی که بخواهیم مواد فیبرکربنی را حرارت دهیم، بهتر است از هوای داغ (هیتر ـ گرمکن ) استفاده نمائیم .درجه ی گرمای گرم کن، بایستی پایین و زمان گرم کردن آن، بین 10 تا 20 ثانیه باشد. تعداد زیادی از فریمهای فیبروکربنی، مثل فریمهای فلزی، دارای پیچ می باشند؛ که در این صورت، همانند فریمهای فلزی عمل می کنیم .

اپتایل ( Optyl ) :

اپتایل، برای اولین بار در سال 1968 توسط کمپانی ویلهلم اتریش ساخته شده است . فریمهای اپتایل را می توان توسط نام تجاری آن شناسایی نمود. روشن بودن رنگ و نبود مواد تحکیم کننده در طول دسته های فریم، به شناسایی آنها کمک می کند.

در بعضی از فریمهای اپتایل، دسته ها توسط مفتول های فلزی تقویت شده اند. این دسته ها، بر خلاف دسته های فریم های اپتایل مدل های اولیه، با کمی حرارت و یا بدون حرارت، قابل تنظیم می باشند. از آنجایی که عینکهای اپتایل منقبض نمی شوند، عدسیها را قدری بزرگتر از قالب خودش می تراشند.

این بزرگی، بین 6/0 تا 1میلیمتر است. در فریمهای اپتایل، تا حرارت به هشتاد درجه نرسد، آثار نرم شدن ظاهر نمی گردد به طوری که این فریمها را بدون آنکه تاول بزنند و یا از ترکیب اصلی خارج شوند، تا دویست درجه می توان حرارت داد. در صورتی که فریم، ترکیب خود را از دست داده باشد، با حرارت دادن مجدد، شکل اولیه ی خود را به دست خواهد آورد. این موضوع، می تواند یک امتیاز نسبت به فریمهای دیگر باشد. به هنگام قرار دادن عدسی در آن از ترکیب خارج نشود؛ و می تواند یک عیب باشد؛ زیرا حرارت دادن به منظور تنظیم عینک باعث می شود فریم به شکل اولیه ی خود بازگردد.

به هنگام جاگذاری عدسی ، فریم را باید آن قدر حرارت دهیم که بر اثر فشار وزن خودش، خم شود. زمان لازم برای حرارت دادن، بین 30 تا 60 ثانیه می باشد. عدسیها را نبایستی با فشار زیاد داخل حدقه قراردهیم . در صورتی که حدقه های فریم، عدسیها را به طور کامل در خود جای نداده باشد، می بایست آن را مجدداً حرارت دهیم . عدسیها را نبایستی با فشار در داخل فریمی که به طور کامل حرارت ندیده و انعطاف نیافته است، وارد نمود؛ و یا برای اینکه حدقه ی فریم، عدسی را در داخل خود و به طور کامل جذب نماید، نبایستی فریم را داخل آب نمود. فریمهای اپتایل بر اثر حرارت ، منبسط شده وبا خنک کردن تدریجی، دوباره به اندازه ی اولیه ی خود باز می گردند. قراردادن فریم حرارت دیده در داخل آب ، جریان منقبض شدن را متوقف می سازد. در این موقع، اگر محور عدسی چرخیده باشد یا عدسی به صورت غیر معمول داخل فریم قرار گرفته باشد، دیگر نمی توان عدسی را داخل فریم چرخاند. در صورتی که عدسی ، پلاستیک باشد، می بایست آن را خارج نموده و مجدداً داخل فریم قرار دهیم. زیرا در غیر این صورت زمانی که فریم سرد شود، عدسی در داخل آن حرکت می کند. فریمهای اپتایل، به هنگام سرد بودن، هیچ گونه تغییری نمی یابند. لذا، هر گونه تلاش برای تنظیم آنها بدون حرارت، منجر به شکستگی می شود. (توجه داشته باشید که هنگام تنظیم می بایست سعی شود که تنها، محل مورد نظر حرارت ببیند.)

برگشت به مبانی ساخت عینک های طبی | برگشت به فصل ششم

تهیه و تنظیم : علی و جعفر انصاری نکو

استفاده از مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.